Σπασμός και στενώσεις οισοφάγου

Ένας σπασμός του οισοφάγου είναι μια σπάνια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ανώμαλες μυϊκές συσπάσεις στον οισοφάγο.

Ο οισοφάγος είναι το στενό μυϊκό όργανο που συνδέει το στόμα με το στομάχι και μέσω του οποίου περνούν τα τρόφιμα και τα υγρά μετά την κατάποση.

Αφού το φαγητό μασηθεί και καταποθεί, ο όγκος των τροφίμων (μπουκιά) μετακινείται προς τα κάτω μέσω του οισοφάγου. Εάν ο οισοφάγος λειτουργεί κανονικά, λαμβάνει χώρα η περίσταλση ή ένα κύμα συντονισμένων συσπάσεων.

Ωστόσο, οι άνθρωποι με άπω (περιφερικό) οισοφαγικό σπασμό μπορεί να εμφανίσουν ταυτόχρονες συσπάσεις σε μακρά τμήματα του οισοφάγου αντί για συντονισμένο κύμα συσπάσεων.

Οι συσπάσεις μπορεί να είναι ακανόνιστες, ασυντόνιστες ή ασυνήθιστα ισχυρές, συγκρατώντας τα τρόφιμα ή τα υγρά από το να μετακινούνται κανονικά κάτω από τον οισοφάγο.

Τα άτομα που έχουν σπασμούς του οισοφάγου μπορεί να βιώσουν τα εξής:

• Θωρακικό πόνο. Ο πόνος αυτός μπορεί κατά καιρούς να είναι αρκετά
  σοβαρός ώστε να θεωρεί λανθασμένα ως καρδιακή προσβολή
• Δυσκολία κατά την κατάποση (δυσφαγία) τροφίμων ή υγρών
• Μια αίσθηση ότι κάτι έχει κολλήσει στον λαιμό
• Ξηρό Βήξιμο

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι σπασμών:

• Οι διάχυτοι (ή απώτεροι) σπασμοί του οισοφάγου: Πρόκειται για ασυντόνιστες συσπάσεις των μυών που εμφανίζονται στα κατώτερα δύο τρίτα του οισοφάγου.
• Υπερτασικες κινητικές διαταραχές ή Οισοφάγος Καρυοθραύστης είναι μια κατάσταση στην οποία οι μυϊκές συσπάσεις συντονίζονται αλλά είναι πολύ ισχυρές, προκαλώντας έντονο πόνο.

Η Οισοφαγική Στένωση εμφανίζεται όταν ο οισοφάγος γίνεται ασυνήθως στενός.

Μπορεί να εμφανισθούν καλοήθεις (μη καρκινικές) στενώσεις λόγω της συσσώρευσης ινωδών ιστών και εναποθέσεων κολλαγόνου εξαιτίας έλκους ή χρόνιας φλεγμονής του οισοφάγου.

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι στενώσεων: Οι απλοί και οι σύνθετοι.

• Η Απλή Στένωση είναι συμμετρική με διάμετρο μεγαλύτερη των 12 mm.
• Η Σύνθετη Στένωση είναι ασύμμετρη και έχει διάμετρο μικρότερη από 12 mm.

Τα άτομα με οισοφαγικές στενώσεις έχουν επίσης δυσκολία στην κατάποση στερεών τροφών, αλλά γενικά δεν έχουν προβλήματα κατάποσης υγρών.

Κανείς δεν είναι σίγουρος τι ακριβώς προκαλεί σπασμούς του οισοφάγου. Τα νεύρα που ρυθμίζουν την περίσταλση, τη σειρά των μυϊκών συσπάσεων στον οισοφάγο, μπορεί να μην λειτουργούν σωστά.

Μερικές φορές προκαλούνται σπασμοί όταν ένα άτομο τρώει ζεστά ή κρύα τρόφιμα και πίνει ζεστά ή κρύα ροφήματα. Ωστόσο, σπασμοί μπορεί επίσης να συμβούν χωρίς την περίπτωση κατανάλωσης τροφίμων ή ποτών.

Ο συνηθέστερος τύπος στένωσης του οισοφάγου είναι η πεπτική στένωση που προκύπτει από τη Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση (GERD).

Αν δεν αντιμετωπιστεί, το GERD μπορεί να προκαλέσει ουλές και στένωση του κάτω οισοφάγου. Ωστόσο, τώρα που έχουν αναπτυχθεί αποτελεσματικότερα φάρμακα, όπως αναστολείς αντλίας πρωτονίων, για τη θεραπεία του GERD, οι στενώσεις στον κατώτερο (περιφερικό) οισοφάγο που προκύπτουν από την παλινδρόμηση οξέος είναι λιγότερο συχνές.

Στενώσεις μπορεί επίσης να προκύψουν από:

• Ακτινοθεραπεία για καρκίνο του εγκεφαλου του αυχένα ή του θώρακα
• Χειρουργική επέμβαση για τη θεραπεία του καρκίνου του οισοφάγου ή του οισοφάγου Barrett
•  Άλλες αιτίες που περιλαμβάνουν Θεραπεία των διευρυμένων φλεβών στον οισοφάγο, ή Κατάποση επιβλαβών χημικών ουσιών ή αντικειμένων
• Μια αλλεργική κατάσταση που ονομάζεται Ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα, έχει επίσης συνδεθεί με στενώσεις.

Εάν υπάρχουν συμπτώματα όπως δυσκολία στην κατάποση ή αίσθηση καψίματος στον λαιμό ή στο θώρακα, ο Ιατρός σας μπορεί να κάνει διάφορες εξετάσεις για να προσδιορίσει την αιτία.

Αυτές οι εξετάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Κατάποση Βαρίου – Η εξέταση απαιτεί από τον ασθενή να καταπιεί ένα διάλυμα που περιέχει Βάριο. Λαμβάνονται ακτινογραφίες ενώ το βάριο κινείται προς τα κάτω στον οισοφάγο. Εάν υπάρχει μια στένωση, το βάριο μπορεί να κολλήσει ή να επιβραδυνθεί.
• Ενδοσκόπηση – Επιλέγεται όταν ο Ιατρός υποψιάζεται ότι υπάρχει δομική ανωμαλία. Ένας στενός σωλήνας που ονομάζεται ενδοσκόπιο εισάγεται στον οισοφάγο. Το ενδοσκόπιο έχει μια ελαφριά και μικρή κάμερα στο ένα άκρο, ώστε ο Ιατρός να μπορεί να παρατηρεί το εσωτερικό του οισοφάγου.
• Οισοφαγική Μανομετρία – Αν δεν εντοπιστεί δομική ανωμαλία, εκτελείται Οισοφαγική Μανομετρία για τη μέτρηση των κυμάτων πίεσης μέσα στον οισοφάγο. Η παρουσία ασυνήθιστα μεγάλου αριθμού ταυτόχρονων συσπάσεων στον κατώτερο οισοφάγο είναι ο κύριος δείκτης σπασμών.
• Τεστ Οισοφαγικής Κινητικότητας – Η εξέταση αυτή μετρά τη μυϊκή δύναμη και τον μυικό συντονισμό. Το τεστ πραγματοποιείται με την εισαγωγή ενός μικρού σωλήνα διαμέσου της μύτης στον οισοφάγο. Ο σωλήνας περιέχει ηλεκτροακουστικούς υποδοχείς (κεραίες) ευαίσθητους στην πίεση, οι οποίοι παραμένουν στον οισοφάγο μετά την απομάκρυνση του σωλήνα. Ο ασθενής καταπίνει μια μικρή ποσότητα νερού (περίπου ένα κουταλάκι του γλυκού) σε τακτά χρονικά διαστήματα για να επιτρέψει στους υποδοχείς να μετρήσουν τις συσπάσεις κατά τη διάρκεια της περίσταλσης . Η εξέταση μπορεί επίσης να ανιχνεύσει αν υπάρχει ανωμαλία στη βαλβίδα στο κάτω άκρο του οισοφάγου (κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας).

Υπάρχουν διάφορες διαθέσιμες μέθοδοι για τη θεραπεία απλών καλοήθων μη καρκινικών) οισοφαγικών στενώσεων. Διαστολή χρησιμοποιείται για τη διεύρυνση της οδού του οισοφάγου για την ανακούφιση της δυσφαγίας δυσκολία στην κατάποση).

Η τεχνική χρησιμοποιεί διαστολείς (μεγάλους πλαστικούς ή ελαστικούς κυλίνδρους διαφόρων μεγεθών) για να διευρύνουν το άνοιγμα. Διαστολείς με σταδιακά αυξανόμενες διαμέτρους εισάγονται μέσω του στόματος, μερικές φορές πάνω από ένα σύρμα – οδηγό.

Μπαλόνια μπορεί να περάσουν από ένα ενδοσκόπιο και να διογκωθούν για να διευρύνουν το άνοιγμα. Η φαρμακευτική αγωγή για τη μείωση της παραγωγής γαστρικού οξέος μπορεί να χορηγηθεί πριν από τη διαδικασία, εάν η στένωση προκαλείται από την παλινδρόμηση GERD.

Σύνθετες διαταραχές παρατηρούνται συχνά μετά από ακτινοθεραπεία για την αντιμετώπιση καρκίνου του εγκεφάλου, του αυχένα ή του θώρακα, ή σε περιπτώσεις κατάποσης καυστικών ουσιών.

Σε περιπτώσεις ασθενών με κακοήθη καρκίνο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν προσωρινά μεταλλικά στεντ (διαστελλόμενα σωληνάρια) αντί για διαστολή μπαλονιού για να διατηρηθεί ο οισοφάγος ανοικτός.

Διάφορες επιλογές θεραπείας για σπασμούς του κάτω (περιφερικού) οισοφάγου μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Πόσιμα Φάρμακα. Οι αναστολείς των διαύλων ασβεστίου και των νιτρικών αλάτων (υπογλώσσιας νιτρογλυκερίνης) βοηθούν στη χαλάρωση του λείου μυός του κατώτερου οισοφάγου. Υζοκυαμίνη (Hyoscamine) μπορεί επίσης να ληφθεί κάτω από τη γλώσσα για την ανακούφιση των σπασμών. Μερικές φορές, ηρεμιστικά χάπια όπως τα Xanax ή τα αντιχολινεργικά φάρμακα (δικυκλομίνη) χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση του πόνου.
• Βουτυλική τοξίνη. Ενέσεις Μπότοξ (τοξίνης της αλλαντιάσεως) στον λείο μυ του κάτω οισοφάγου μπορεί να εμποδίσουν τη μετάδοση νευρικών ερεθισμάτων, οδηγώντας σε χαλάρωση.
• Χειρουργική επέμβαση. Σε μερικές σπάνιες περιπτώσεις, οι ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία με φάρμακα, μπορεί να υποβληθούν σε μια χειρουργική που ονομάζεται Μυοτομία, στην οποία γίνεται μια μεγάλη τομή στον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα και στον μυ για τον έλεγχο των σπασμών.
• Χαλαρή αναπνοή, Βιοανατροφοδότηση ή Ύπνωση
• Ζεστό νερό. Πίνοντας ένα ποτήρι ζεστό νερό μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων σε λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ασθενείς μπορούν να αντιμετωπιστούν με επιτυχία και η διαταραχή δεν θα οδηγήσει σε άλλες σοβαρές καταστάσεις.