Σύνδρομο μετά από Γαστρεκτομή

Η αρχική λειτουργία του στομαχιού είναι να ενεργήσει ως δεξαμενή, να κάνει έναρξη στην πεπτική διαδικασία, και να απελευθερώσει το περιεχόμενό του βαθμιαία μέσα στο δωδεκαδάκτυλο ώστε να εκτελεστεί βέλτιστα η πέψη στο λεπτό έντερο.

• Αιτίες

Ασθενείς με διάγνωση γαστρικού καρκίνου, τραύμα, ή επίπλοκη πεπτικής ασθένειας έλκους, μπορεί να χρειαστούν μία γαστρεκτομή, η οποία είναι η χειρουργική αφαίρεση ενός τμήματος ή, περιστασιακά, όλου του στομάχου.

Οι ανατομικές αλλαγές που οδηγούν μετά από την γαστρεκτομή, έχουν επιπτώσεις στο χρόνο εκκένωσης του στομάχου.

Εάν η πυλωρική βαλβίδα που βρίσκεται μεταξύ του στομάχου και του πρώτου μέρους του λεπτού εντέρου (δωδεκαδάκτυλου) αφαιρεθεί, το στομάχι δεν δύναται να διατηρήσει τα τρόφιμα αρκετό καιρό για να πραγματοποιηθεί η μερική πέψη.

Τα τρόφιμα κατόπιν ταξιδεύουν πάρα πολύ γρήγορα στο λεπτό έντερο, παράγοντας μία κατάσταση γνωστή ως Σύνδρομο μετά από Γαστρεκτομή.

• Συμπτώματα

Αυτό το σύνδρομο χαρακτηρίζεται από μια χαμηλότερη ανοχή στα μεγάλα γεύματα, γρήγορη εκκένωση των τροφίμων στο λεπτό έντερο ή «εκκένωση/dumping» κοιλιακό πόνο / κοιλιακή κράμπα, διάρροια, ζαλάδα μετά από το φαγητό καθώς επίσης και αυξανόμενο καρδιακό χτύπο και οξείες πτώσεις στα επίπεδα σάκχαρου του αίματος.

Στο «πρώιμο» σύνδρομο εκκένωσης/ντάμπινγκ, τα συμπτώματα εμφανίζονται περίπου μισή ώρα μετά από τη λήψη φαγητού, ενώ στο «όψιμο» σύνδρομο εκκένωσης / ντάμπινγκ, εμφανίζονται 2 – 4 ώρες μετά από το φαγητό.

Οι υδατάνθρακες εκλύουν νερό στον εντερικό αυλό, προκαλώντας ξαφνικές μετατοπίσεις υγρών στην «πρώιμη» εκκένωση / ντάμπινγκ ενώ «όψιμο» ντάμπινκ προκαλείται από μια αντιδραστική υπογλυκαιμία. Κατ’ εκτίμηση το 25-50% όλων των ασθενών που έχουν υποβληθεί σε γαστρική χειρουργική επέμβαση, έχει μερικά συμπτώματα της γαστρικής εκκένωσης / ντάμπινγκ.

Η συχνότητα εμφάνισης και η δριμύτητα των συμπτωμάτων, συσχετίζονται άμεσα με την έκταση της γαστρικής χειρουργικής επέμβασης.

• Επιπλοκές

Οι επιπλοκές του Συνδρόμου μετα από Γαστρεκτομή, περιλαμβάνουν την αναιμία ως συνέπεια της κακής απορρόφησης της βιταμίνης B12 ή του σιδήρου, και την οστεοπόρωση.

Αυτά τα προβλήματα εμφανίζονται γενικά μήνες ή ακόμα και έτη μετά από τη γαστρική χειρουργική επέμβαση. Η δυσαπορρόφηση της βιταμίνης B12 εμφανίζεται όταν μια πρωτεΐνη γνωστή ως «εγγενής παράγοντας» δεν παράγεται από το στομάχι (αυτό είναι μία κατάσταση που αποκαλείται «ολέθρια αναιμία») ή όταν το εγγύς (proximal) στομάχι έχει αφαιρεθεί (το τμήμα του στομάχου που παράγει τον εγγενή παράγοντα).

Σε καθεμία περίπτωση, εκείνη η απουσία εγγενούς παράγοντα, οδηγεί στη φτωχή απορρόφηση της βιταμίνης B12. Κάτω από κανονικές περιστάσεις, ο εγγενής παράγοντας δεσμεύει τη βιταμίνη B12 και βοηθά στην απορρόφηση αυτής της βιταμίνης στο χαμηλότερο τμήμα του λεπτού εντέρου.

Όταν η βιταμίνη B12 είναι μη επαρκώς απορροφούμενη, αναιμία και, σε μερικές περιπτώσεις, φτωχή λειτουργία νεύρων μπορεί να εμφανιστούν.

Αυτό γενικά δεν συμβαίνει για αρκετά έτη, επειδή η βιταμίνη B12 αποθηκεύεται σε μεγάλες ποσότητες στο συκώτι.

Η αναιμία λόγω ανεπάρκειας σιδήρου, αναπτύσσεται επειδή η αφαίρεση του στομαχιού οδηγεί συχνά σε μια χαρακτηριστική μείωση στην παραγωγή του γαστρικού οξέος.

Αυτό το οξύ είναι απαραίτητο για να μετατρέψει το διαιτητικό σίδηρο σε μια μορφή που απορροφάται ευκολότερα στο δωδεκαδάκτυλο.

Η αναιμία συνήθως δεν εμφανίζεται για μερικά έτη μετά από τη γαστρική χειρουργική επέμβαση, επειδή ο σίδηρος αποθηκεύεται σε σχετικά μεγάλες ποσότητες στο μυελό των οστών, όπου παράγονται τα ερυθρά αιμοσφαίρια.

Η οστεοπόρωση αναπτύσσεται ως συνέπεια της φτωχής απορρόφησης ασβεστίου, ένα άλλο πρόβλημα που εμφανίζεται μετά από τη γαστρική χειρουργική επέμβαση.

Κάτω από κανονικές περιστάσεις, η απορρόφηση ασβεστίου, που εμφανίζεται στο δωδεκαδάκτυλο και το κεντρικό λεπτό έντερο, είναι μέτρια, στην καλύτερη περίπτωση, με τις μεγάλες ποσότητες να χάνονται στη μετακίνηση εντέρων.

Μετά από τη γαστρική χειρουργική επέμβαση, η απορρόφηση ασβεστίου είναι ακόμη λιγότερο αποτελεσματική ως συνέπεια της γρήγορης εκκένωσης του στομαχιού.

Το ασβέστιο δεσμεύει επίσης στενά το διαιτητικό λίπος το οποίο παρεμποδίζει περαιτέρω την απορρόφησή του.

Συμπτώματα της οστεοπόρωσης μπορούν να αναπτυχθούν δέκα ή περισσότερα έτη μετά από τη γαστρική χειρουργική επέμβαση λόγω του μεγάλου ποσού ασβεστίου που κανονικά αποθηκεύεται στο οστό.

Η θεραπεία του Συνδρόμου μετά από Γαστρεκτομή περιλαμβάνει την έναρξη μιας διατροφής μετά τη Γαστρεκτομή, η οποία είναι υψηλή σε πρωτεΐνη, χαμηλή σε υδατάνθρακες, και χαμηλή σε συμπυκνωμένα γλυκά.

Αυτή η διατροφή πρέπει να καταναλωθεί ως 5 ή 6 μικρά γεύματα, με περιορισμένη κατανάλωση υγρών κατά τη διάρκεια των γευμάτων. Περιστασιακά, φάρμακα μπορεί να απαιτηθούν για να βοηθήσουν να ελεχθούν αυτά τα συμπτώματα.

Η ανεπάρκεια βιταμινών B12 μπορεί να αποτραπεί με το να παρασχεθούν δόσεις βιταμινών B12 μία φορά το μήνα επ’ αόριστον.

Τα πόσιμα συμπληρώματα σιδήρου και ασβεστίου απαιτούνται συχνά για να αποτρέψουν την ανάπτυξη των ανεπαρκειών σε αυτά τα μεταλλικά στοιχεία.