Ναυτία και Έμετος

Η ναυτία και ο έμετος δεν είναι ασθένειες.

Περισσότερο είναι συμπτώματα πολλών διαφορετικών καταστάσεων, όπως λοίμωξη, τροφική δηλητηρίαση, ανακάτεμα λόγω κίνησης, υπερκατανάλωση, απόφραξη εντέρου, διάσειση ή εγκεφαλικός τραυματισμός, σκωληκοειδίτιδα και ημικρανίες.

Η ναυτία και ο έμετος μπορεί μερικές φορές να είναι συμπτώματα πιο σοβαρών ασθενειών όπως καρδιακή προσβολή, νεφρικές ή ηπατικές διαταραχές, διαταραχές του κεντρικού νευρικού συστήματος, όγκους του εγκεφάλου και κάποιες μορφές καρκίνου.

Η Ναυτία είναι μια αναταραχή του στομάχου που συχνά συνοδεύει την ώθηση προς εμετό, αλλά δεν προκαλεί πάντα εμετό. Ο Εμετός είναι η βίαιη, εκούσια ή ακούσια, εκκένωση του περιεχομένου του στομάχου μέσω του στόματος.

Ορισμένοι παράγοντες που προκαλούν εμετό μπορεί να προέρχονται από το στομάχι και τα έντερα (λοίμωξη, τραυματισμός και ερεθισμός των τροφίμων), το εσωτερικό αυτί (ζάλη και ανακάτεμα λόγω κίνησης) και τον εγκέφαλο (τραυματισμός στο κεφάλι, εγκεφαλικές λοιμώξεις, όγκοι και πονοκεφάλοι λόγω ημικρανίας).

Ναυτία και έμετος μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες.

Οι άνθρωποι που υποβάλλονται σε θεραπείες για τον καρκίνο, όπως η ακτινοθεραπεία ή η χημειοθεραπεία, έχουν αυξημένο κίνδυνο ναυτίας και εμέτου.

Οι έγκυες γυναίκες στο πρώτο τρίμηνο ενδέχεται επίσης να παρουσιάσουν ναυτία και έμετο, που συνήθως αναφέρονται ως «πρωινή ασθένεια».

Εκτιμάται ότι το 50 – 90% των εγκύων γυναικών εμφανίζουν ναυτία, ενώ το 25 – 55% παρουσιάζει εμετό.

Τα αίτια της ναυτίας και του εμέτου είναι αρκετά παρόμοια.

Πολλοί παράγοντες μπορεί να προκαλέσουν ναυτία. Κάποιες κοινές αιτίες είναι «ασθένειες λόγω κίνησης», η πρώτων μηνών εγκυμοσύνη, ο έντονος πόνος, η έκθεση σε χημικές τοξίνες, το συναισθηματικό στρες (φόβος), οι παθήσεις της χοληδόχου κύστης, η δηλητηρίαση τροφίμων, η δυσπεψία, διάφοροι ιοί και ορισμένες μυρωδιές ή οσμές.

Οι αιτίες του εμετού διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία. Για τους ενήλικες, ο εμετός συνήθως οφείλεται σε ιογενή λοίμωξη και τροφική δηλητηρίαση και περιστασιακά, αποτέλεσμα ασθένειας λόγω κινήσεως και ασθενειών στις οποίες το άτομο έχει υψηλό πυρετό.

Για τα παιδιά, είναι σύνηθες να εμφανίζεται έμετος λόγω ιογενούς λοίμωξης, τροφικής δηλητηρίασης, ασθένειας λόγω κίνησης, υπερκατανάλωσης ή διατροφής, βήχα και ασθένειες στις οποίες το παιδί έχει υψηλό πυρετό.

Αν και σπάνια, η απόφραξη του εντέρου μπορεί να προκαλέσει εμετό, συνηθέστερα σε πρώιμη βρεφική ηλικία.

Συνήθως ο έμετος είναι αβλαβής, αλλά μπορεί να είναι ένα σημείο μιας πιο σοβαρής ασθένειας. Μερικά παραδείγματα σοβαρών καταστάσεων που μπορεί να προκαλέσουν ναυτία ή έμετο περιλαμβάνουν διάσειση, εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα, εντερική απόφραξη, σκωληκοειδίτιδα, κεφαλαλγίες ημικρανίας και όγκους του εγκεφάλου.

Μια άλλη ανησυχία που σχετίζεται με τον εμετό είναι η αφυδάτωση. Οι ενήλικες έχουν μικρότερο κίνδυνο αφυδάτωσης επειδή συνήθως μπορούν να ανιχνεύσουν τα συμπτώματα αφυδάτωσης (όπως αυξημένη δίψα και ξηρά χείλη ή στόμα).

Τα παιδιά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αφυδατωθούν, ειδικά εάν ο έμετος συμβαίνει με διάρροια, διότι τα μικρά παιδιά συχνά δεν μπορούν να ενημερώσουν έναν ενήλικα για τα συμπτώματα αφυδάτωσης.

Οι ενήλικες που φροντίζουν άρρωστα παιδιά πρέπει να είναι υποψιασμένοι για τα ακόλουθα ορατά σημάδια αφυδάτωσης: Ξηρά χείλη και στόμα, ‘»βυθουλωμένα» μάτια, γρήγορη αναπνοή ή παλμούς, ή, στα βρέφη, μειωμένη ούρηση και μια εισολκή στις ραφές του βρεγματικού οστού (μαλακό σημείο στην κορυφή του κεφαλιού του βρέφους).

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για τον έλεγχο ή την ανακούφιση από τη ναυτία. Ωστόσο, αν αυτές οι τεχνικές δεν φαίνεται να διευκολύνουν την αναγούλα, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.

Προσπαθώντας να ελέγξετε τη ναυτία:

• Πίνετε καθαρά ή παγωμένα ποτά.
• Τρώτε ελαφριά, ήπια τρόφιμα (όπως αλμυρά κουλουράκια ή απλό ψωμί).
• Αποφύγετε τα τηγανητά, τα λιπαρά ή τα γλυκά τρόφιμα.
• Τρώτε αργά και τρώτε μικρότερα, συχνότερα γεύματα.
• Μην αναμειγνύετε ζεστά με κρύα φαγητά.
• Πίνετε ροφήματα με αργό ρυθμό.
• Αποφύγετε τη δραστηριότητα μετά το φαγητό.
• Αποφύγετε το βούρτσισμα των δοντιών μετά το φαγητό.
• Επιλέξτε τρόφιμα από όλες τις ομάδες τροφίμων, όπως μπορείτε να τα ανεχτείτε για να πάρετε την κατάλληλη διατροφή.

Η θεραπεία για έμετο (ανεξαρτήτως ηλικίας ή αιτίας) περιλαμβάνει:

• Πίνετε σταδιακά μεγαλύτερες ποσότητες διαυγούς υγρού
• Αποφύγετε κατανάλωση στερεών τροφών μέχρι να περάσει το επεισόδιο εμετού
• Αναπαυθείτε
• Διακόψτε προσωρινά όλες τις δια στόματος φαρμακευτικές αγωγές, οι οποίες μπορούν να ερεθίσουν το στομάχι και να κάνουν χειρότερο τον εμετό.

Εάν ο εμετός και η διάρροια διαρκέσουν περισσότερο από 24 ώρες, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ένα πόσιμο διάλυμα για επανυδάτωση με σκοπό την πρόληψη και τη θεραπεία της αφυδάτωσης.

Έμετος που σχετίζεται με χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία, αντικαρκινικά φάρμακα, αλκοόλ και μορφίνη, μπορεί συχνά να αντιμετωπιστεί με άλλο είδος φαρμακευτικής αγωγής.

Υπάρχουν επίσης συνταγογραφούμενα και μη συνταγογραφούμενα φάρμακα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο εμετού που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη, την ασθένεια λόγω κίνησης και τον ίλιγγο.

Ωστόσο, πρέπει να συμβουλευτείτε τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης πριν χρησιμοποιήσετε αυτές τις θεραπείες.

Η ναυτία μπορεί να αποφευχθεί εάν:

• Τρώτε μικρά γεύματα όλη την ημέρα αντί για τρία μεγάλα γεύματα
• Τρώτε αργά
• Αποφεύγετε τα δύσκολα προς αφομοίωση τρόφιμα
• Καταναλώνετε τρόφιμα που είναι κρύα ή σε θερμοκρασία δωματίου για να αποφύγετε να αισθανθείτε ναυτία από τη μυρωδιά καυτών ή θερμών τροφίμων

Η ανάπαυση μετά το φαγητό και η διατήρηση του κεφαλιού σας ανυψωμένο περίπου 12 ίντσες πάνω από τα πόδια σάς βοηθά στη μείωση της ναυτίας.

Εάν αισθάνεστε ναυτία όταν ξυπνάτε το πρωί, φάτε κάποια κράκερς πριν σηκωθείτε από το κρεβάτι ή φάτε ένα σνακ με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες (άπαχο κρέας ή τυρί) πριν πάτε για ύπνο.

Πίνετε υγρά ανάμεσα σε γεύματα (αντί να τα πιείτε κατά τη διάρκειά τους) και πίνετε τουλάχιστον 6 – 8 ποτήρια νερό ουγ. νερού ημερησίως για να αποφύγετε την αφυδάτωση. Προσπαθήστε να φάτε όταν αισθανθείτε λιγότερη ναυτία.

Ο έμετος μπορεί να αποφευχθεί με την κατανάλωση μικρών ποσοτήτων διαυγών, γλυκαντικών υγρών όπως σόδα, χυμοί φρούτων (εκτός από το πορτοκάλι και το γκρέιπφρουτ επειδή είναι πολύ όξινα) και γρανίτες.

Τα ποτά που περιέχουν ζάχαρη ηρεμούν το στομάχι καλύτερα από άλλα υγρά. Ξεκουραστείτε, είτε σε καθιστή θέση είτε σε ύπτια θέση. Η δραστηριότητα μπορεί να επιδεινώσει τη ναυτία και μπορεί να οδηγήσει σε έμετο.

Όσον αφορά στα παιδιά, ελέγχετε τον επίμονο βήχα και τον πυρετό με τα φάρμακα χωρίς ιατρική συνταγή.

Για να αντιμετωπίσετε ασθένεια λόγω κίνησης σε ένα αυτοκίνητο, βάλτε κάθισμα στο παιδί σας έτσι ώστε να βλέπει το μπροστινό παρμπρίζ (το να βλέπει γρήγορη κίνηση έξω τα παράθυρα μπορεί να κάνει τη ναυτία χειρότερη).

Περιορίστε τα σνακ και μην σερβίρετε γλυκά σνακ με συμβατικά αναψυκτικά σόδας. Μην αφήνετε τα παιδιά σας να τρώνε και να παίζουν ταυτόχρονα. Ενθαρρύνετέ τα να κάνουν ένα διάλειμμα κατά τη διάρκεια του σνακ τους.

Η χρονική στιγμή της ναυτίας ή του εμετού μπορεί να υποδεικνύει την αιτία. Όταν εμφανίζεται λίγο μετά το γεύμα, η ναυτία ή ο έμετος μπορεί να υποδεικνύουν μια διανοητική διαταραχή ή ένα πεπτικό έλκος.

Ναυτία ή έμετος 1 – 8 ώρες μετά το γεύμα, ενδέχεται να δηλώνει τροφική δηλητηρίαση. Οι μεταδοτικές μέσω φαγητού ασθένειες, όπως η σαλμονέλα, μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο για την παραγωγή συμπτωμάτων λόγω του χρόνου επώασης.

Ένα άτομο που αντιμετωπίζει ναυτία, πρέπει να συμβουλευτεί έναν γιατρό αν η ναυτία διαρκεί περισσότερο από 1 εβδομάδα και εάν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης.

Ο εμετός συνήθως μειώνεται μέσα σε 6 – 24 ώρες και μπορεί να αντιμετωπιστεί στο σπίτι.

Θα πρέπει να δείτε το γιατρό σας εάν η θεραπεία στο σπίτι δεν λειτουργεί, αν υπάρχει αφυδάτωση ή ένας γνωστός τραυματισμός (όπως τραυματισμός του κεφαλιού ή μόλυνση) προκαλεί εμετό.

Πηγαίνετε το βρέφος σας ή ένα παιδί κάτω των 6 ετών στο γιατρό εάν:

• Ο έμετος διαρκεί περισσότερο από μερικές ώρες
• Η διάρροια είναι επίσης παρούσα
• Παρουσιάζονται σημάδια αφυδάτωσης
• Παρουσιάζεται πυρετός υψηλότερος από 37,8˚ C, ή
• Το παιδί δεν έχει ουρήσει για 6 ώρες

Πηγαίνετε το παιδί σας ηλικίας άνω των 6 ετών στο γιατρό εάν:

• Ο έμετος διαρκεί 1 ημέρα
• Η διάρροια σε συνδυασμό με έμετο διαρκεί περισσότερο από 24 ώρες
• Υπάρχουν ενδείξεις αφυδάτωσης
• Υπάρχει πυρετός υψηλότερος από 38,9˚ C ή
• Το παιδί δεν έχει ουρήσει για 6 ώρες

Οι ενήλικες θα πρέπει να συμβουλεύονται γιατρό εάν ο έμετος εμφανίζεται για περισσότερες από μία ημέρες, εάν η διάρροια και ο εμετός διαρκέσουν περισσότερο από 24 ώρες και εάν υπάρχουν ενδείξεις μέτριας αφυδάτωσης.

Θα πρέπει να επισκεφθείτε αμέσως έναν γιατρό εάν προκύψουν τα ακόλουθα σημάδια ή συμπτώματα:

• Αίμα στον εμετό (εμφάνιση καφέ κόκκων)
• Σοβαρή κεφαλαλγία ή δυσκαμψία του αυχένα
• Λήθαργος
• Σύγχυση
• Μειωμένη εγρήγορση
• Σοβαρός κοιλιακός πόνος
• Εμετός με πυρετό πάνω από 38,4˚ C
• Εμετός και διάρροια είναι παρόντα
• Ταχεία αναπνοή ή παλμός

Ο συνεχής έμετος σε συνδυασμό με τη διάρροια μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση.

Mια πιο επιθετική θεραπεία μπορεί να είναι απαραίτητη για τα μικρότερα παιδιά ή για όσους έχουν σοβαρή αφυδάτωση.