Θυλακίτιδα (Pouchitis)

Αφότου ένας ασθενής κάνει μία ολική πρωκτοκολεκτομή (αφαίρεση από τη χειρουργική επέμβαση του παχέος εντέρου και του ορθού), μια διαδικασία που αποκαλείται Ειλεοπρωκτική αναστόμωση με κατασκευή θύλακου / ileal pouch-anal anastomosis (IPAA), εκτελείται.

Σε μία IPAA, ο ειλεός, ή το χαμηλότερο τμήμα του λεπτού εντέρου, συνδέεται με τον πρωκτό για να δημιουργήσει μια δομή (θύλακο) που μπορεί να αποθηκεύσει και να αποβάλει τα κόπρανα.

Ο χειρουργός δημιουργεί ένα θύλακο με σχήμα J (J-Pouch) για να παράσχει αποθηκευτικό χώρο. Άλλα σχήματα θυλάκων (S και Κ) είναι επίσης πιθανά.

Ο θύλακος βοηθά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς και μειώνει τον κίνδυνο όγκων που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν σε καρκίνο.

Εντούτοις, μετά από αυτήν τη χειρουργική επέμβαση, μερικοί ασθενείς μπορούν να πάθουν Θυλακίτιδα.

Η Θυλακίτιδα είναι μια φλεγμονή (οίδημα) του θυλάκου που συμβαίνει όταν ο θύλακος ερεθιστεί και γίνει φλεγμονώδης. Η φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει την αυξανόμενη συχνότητα κενώσεων των εντέρων (να πρέπει να πάει ο ασθενής στο μπάνιο συχνότερα), τις κοιλιακές κράμπες ή το πρήξιμο, τον χαμηλότερο κοιλιακό πόνο, ή μερικές φορές το αίμα στο κόπρανο.

Αυτή η κατάσταση πρέπει να αξιολογηθεί και να ρυθμιστεί από έναν πεπειραμένο γαστρεντερολόγο.

Περίπου οι μισοί από τους ασθενείς που υποβάλλονται στη χειρουργική επέμβαση IPAA για την ελκώδη κολίτιδα, θα έχουν Θυλακίτιδα τουλάχιστον μια φορά στη διάρκεια της ζωής τους.

Μέχρι το 40% των ασθενών με IPAA αναπτύσσουν Θυλακίτιδα κάθε έτος.

Η αιτία της Θυλακίτιδας δεν είναι εξ ολοκλήρου σαφής, αλλά σχεδόν πάντα εμφανίζεται σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα ή μια άλλη μορφή κολίτιδας, και μερικές φορές σε εκείνους με Οικογενή Αδενωματώδη Πολυποδίαση (FAP), μία γενετική (κληρονομική) πάθηση κατά την οποία πολλοί πολύποδες διαμορφώνονται στο κόλον.

Οι αλλαγές στο μοτίβο των εντέρων που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης IPAA, μπορεί να διαδραματίσουν έναν ρόλο στο να προκληθεί Θυλακίτιδα.

Στην κανονική του κατάσταση, η λειτουργία του ειλεού είναι να απορροφά θρεπτικές ουσίες. Μετά από τη χειρουργική επέμβαση IPAA, ο ειλεός αλλάζει τεχνητά και γίνεται ένας χώρος αποθήκευσης για τη διαχείριση των κοπράνων.

Η βλεννώδης μεμβράνη, ή η εσωτερική επένδυση του ειλεού, πυροδοτεί μια άνοση ανταπόκριση στους διαφορετικούς τύπους βακτηριδίων στους οποίους εκτίθεται, η οποία οδηγεί στην φλεγμονή.

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που συνδέονται με την ανάπτυξη της Θυλακίτιδας:

• Γενετική κατασκευή (τι κληρονομείτε από τους γονείς και την οικογένειά σας)
• Εκτενής ελκώδης κολίτιδα
• Παλίνδρομη Ειλεΐτιδα (φλεγμονή του ειλεού που προκαλείται από τη διαδεδομένη ελκώδη κολίτιδα)
• Αύξηση στον αριθμό αιμοπεταλίων (δομές με θρομβώσεις στο αίμα) μετά από μία πρωκτοκολεκτομή
• Φλεγμονώδεις και σκληρυμένοι χολικοί αγωγοί (πόροι) στο συκώτι
• Κάπνισμα
• Η παρουσία ορισμένων αντισωμάτων στο αίμα
• Η χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (NSAIDs), ειδικά κατά τη διάρκεια μιας μακριάς χρονικής περιόδου
• Άλλες καταστάσεις, όπως ο διαβήτης ή οι καρδιακές παθήσεις

Επιπλέον, η μειωμένη ροή αίματος στη σακούλα μπορεί να προκαλέσει την ισχαιμική Θυλακίτιδα.

Τα συμπτώματα της Θυλακίτιδας περιλαμβάνουν τα εξής:

• Μεγαλύτερη ανάγκη να περάσουν τα κόπρανα
• Τεινεσμός / Tenesmus (επίπονοι σπασμοί και τέντωμα του πρωκτικού σφιγκτήρα όταν περνάει λίγα ή καθόλου απόβλητα υλικά)
• Κόπο κατά τη διάρκεια της κένωσης
• Αίμα στα κόπρανα
• Ακράτεια (απώλεια ελέγχου των σωματικών λειτουργιών)
• Διαρροή των απόβλητων υλικών κατά τη διάρκεια του ύπνου
• Αυξανόμενη συχνότητα στη μετακίνηση εντέρων κατά τον ύπνο
• Κοιλιακές κράμπες
• Δυσφορία στην πυελική περιοχή ή στην κατώτερη κοιλία
• Πόνο στον κόκκυγα (ισχιακό οστό)

Σε βαριές περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν:

• Πυρετό
• Αφυδάτωση (ακραία δίψα), ξηρό δέρμα, ξηρά χείλια, σύγχυση (σε βαριές περιπτώσεις) που προκαλείται από την απώλεια ηλεκτρολυτών και νερού
• Κακή διατροφή (Υποσιτισμό) που στέλνει τον ασθενή στα Επείγοντα ή στο Νοσοκομείο.
• Αναιμία λόγω ανεπάρκειας σιδήρου και/ή ενός χαμηλού επιπέδου Βιταμίνης D
• Σοβαρό πόνο στις ενώσεις
• Κούραση

Ο γιατρός θα εξετάσει τα συμπτώματα του ασθενή και τα αποτελέσματα μιας ενδοσκόπησης (η εξέταση του εσωτερικού του θυλάκου, με ένα όργανο που ονομάζεται ενδοσκόπιο).

Η ενδοσκόπηση του θυλάκου μπορεί να δείξει πόσο διαδεδομένη είναι η φλεγμονή, ή εάν ο ειλεός είναι ερεθισμένος, ή εάν ο ασθενής έχει τη Νόσο του Crohn ή κάποια ασθένεια του θυλάκου που μοιάζει με την ασθένεια του Crohn.

Η ενδοσκόπηση μπορεί επίσης να αποκαλύψει εάν ο ασθενής έχει φλεγμονή του Ορθικού Κολοβώματος / cuffitis (φλεγμονή στην πρωκτική μεταβατική ζώνη ή το περίβλημα), ή ανωμαλίες όπως στενεμένα περάσματα ή κοιλότητες ή ανοίγματα. Ασθενείς που έχουν τη φλεγμονή του Ορθικού Κολοβώματος συχνά έχουν φωτεινό κόκκινο αίμα στο κόπρανο (ήπιο για να συγκρατηθεί, ή μαλακό στο σκούπισμα).

Ο γιατρός μπορεί να κάνει μια βιοψία (δείγμα του ιστού) κατά τη διάρκεια της ενδοσκόπησης για να εξετάσει άλλα ασυνήθιστα αντικείμενα, όπως πολύποδες, μόλυνση, οποιονδήποτε φλεγμονώδη σε κόκκους (κοκκώδη) ιστό, ή ένα περιορισμένο ανεφοδιασμό αίματος.

Οι μελέτες απεικόνισης όπως το Θυλακητογράφημα – η εξέταση αντίθεσης του ορθικού θύλακα (contrast pouchography), το CT (Υπολογιστική Τομογραφία), ο υποκλυσμός με γαστροραφίνη (gastrografin enema), η Μελέτη κοπράνων με βάριο (barium defecography), και/ή το MRI (απεικόνιση μαγνητικής τομογραφίας) της λεκάνης ή της κοιλίας, μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να βοηθήσουν στη διάγνωση.

Μια εξέταση αποκαλούμενη Ορθοπρωκτική Μανομετρία (Αnorectal Μanometry) είναι χρήσιμη στο να μάθουμε εάν το πυελικό έδαφος δεν λειτουργεί κανονικά, ειδικά στους ασθενείς που σφίγγονται κατά τη διάρκεια της κένωσης.

Η Θυλακίτιδα αντιμετωπίζεται συνήθως με μια αγωγή 14 ημερών με αντιβιοτικά. Ο γιατρός μπορεί επίσης να συστήσει προβιοτικά («καλά» βακτηρίδια που ζουν κανονικά στην πεπτική οδό) όπως ο γαλακτοβάκιλλος, το δισχιδές βακτηρίδιο (Bifidobacterium), και το Thermophilus.

Μια διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες και/ή σε χαμηλές ίνες, μπορεί να βοηθήσει στο να ανακουφιστούν τα συμπτώματα της χρόνιας Θυλακίτιδας.

Οι αντιδιαρροϊκοί πράκτορες, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αντιμετωπίσουν τις συχνές ή τις χαλαρές μετακινήσεις εντέρων.

Οι ασθενείς που έχουν ένα πρώτο επεισόδιο της Θυλακίτιδας, σχεδόν πάντα θεραπεύονται επιτυχώς με αντιβιοτικά.

Εντούτοις, σε πολλές περιπτώσεις, η ασθένεια επιστρέφει (κάνει υποτροπές) σε έναν πιο πρόσφατο χρόνο.

Η πρόγνωση για έναν ασθενή με Θυλακίτιδα εξαρτάται από την πάθηση του κάθε ασθενή:

• Η ανθεκτική στα αντιβιοτικά Θυλακίτιδα, μπορεί να είναι δύσκολο να θεραπευτεί και είναι μία κοινή αιτία για την αποτυχία των σακουλών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αφαίρεση του θυλάκου ή μια μόνιμη παράκαμψη μπορεί να είναι απαραίτητη. Μερικοί ασθενείς μπορούν επίσης να αισθανθούν Θυλακίτιδα μετά από την παράκαμψη, η οποία πρέπει να αξιολογηθεί περαιτέρω και να αντιμετωπιστεί εάν είναι απαραίτητο.
• Όταν τα αντιβιοτικά αποτυγχάνουν, είναι σημαντικό να αναζητηθούν άλλες αιτίες για την αντιμετώπιση της Θυλακίτιδας, όπως η χρήση των μη στεροειδών αντιφλεγμονώδων φαρμάκων (NSAIDs), οι μολύνσεις, τα αυτοάνοσα νοσήματα, η μειωμένη ροή αίματος στη σακούλα, ή οι φλεγμονώδεις πολύποδες.
• Οι ασθενείς που χρειάζονται αντιβιοτικά θα έχουν μία μακροπρόθεσμη θεραπεία είτε με αντιβιοτικά είτε με προβιοτικά.
• Για τους ασθενείς χωρίς μια προφανή αιτία Θυλακίτιδας, οι δυνατότητες θεραπείας περιλαμβάνουν αντιβιοτικά σε συνδυασμό με κορτικοστεροειδή ανοσοκατασταλτικά, ή τη βιολογική θεραπεία.

Ένα πιθανό πρόβλημα στη χρήση αντιβιοτικών κατά τη διάρκεια μιας μακριάς χρονικής περιόδου, είναι ότι τα βακτηρίδια μπορούν να προσαρμοστούν και να γίνουν ανθεκτικά στα αντιβιοτικά.